De Wiehnachtsmann gung dör de Holt. He was grammieterg. Sien witte Spitz, de anners alltied blied blaffend vör hum herleep, murk dat un leep mit intrucken Steert achter hum an. De Wiehnachtsmann harr al siet en paar Jahr neet mehr de rechte Freid an sien Wark. Elke Jahr dat sülvige…
So fangt dat Vertellsel an, dat Evert Druivenga in ‘t oostfreeske PLatt brocht hett.
De allereerste Wiehnachtsboom!
En Vertellsel van Hermann Löns, in ’t oostfreeske Platt overdragen van Evert Druivenga
De Wiehnachtsmann gung dör de Holt. He was grammieterg. Sien witte Spitz, de anners alltied blied blaffend vör hum herleep, murk dat un leep mit intrucken Steert achter hum an. De Wiehnachtsmann harr al siet en paar Jahr neet mehr de rechte Freid an sien Wark. Elke Jahr dat sülvige. Daar wass heel un dall kien Swung bi de Saak. Spööltüüg, Slickerkraam, Kleer un anner Saken, dat wass up de Düür nix. De Kinner freiden sük daar wall over, aver se sullen sük van Harten freien, wat se to selten deen. De hele Dezembermaant harr de Wiehnachtsmann daar over nadocht, waarmit he weer de rechte Wiehnachtsfreid in de Kinnerwereld brengen kunn, waar sük ok de vullwassen Mensken mit an freien kunnen. Besünner Weertsaken dürsen dat ok neet wesen, wall he blot sounsovööl utgeven dürs, un neet mehr. He stappde dör de versneeide Holt, bit he up de Krüüzweg kwamm. Daar wull he dat Christkindje treffen. Mit de muss he dat Verdeelen van de Gaven beproten. Van wieden sach he, dat dat Christkind al daar wass. En helle Schien wees hum de Padd. Dat Christkindje harr en lange, witte Pelzkleedje an, un strahlde over dat hele Gesicht. Um hör to laggen grode Dotten Hei un Bohnenstroh un Espen- un Wenentacken, un daar fratten Hirschen Rehen un Hasen van, de bi de vööl Sneei nix to freten finnen kunnen. Ok de Wildswien kregen wat: Kastaanjes, Eckels un lüttje Röven.De Wiehnachtsmann namm sien Wulkenschuver of un see dat Christkind de Dagestied. „Na, Oll, wo geiht?", froog dat Christkind. „Hest wall slechte Luun?" Daarbi namm he de Olle in d’ Arm un gung mit hum wieder. Achter hör leep de Spitz, aver de wackelde al weer mit sien Steert. „Ja", see de Wiehnachtsmann, „dat heel Wark maakt mi kien Spaaß mehr. Liggt ’t an d’ Oller of an anners wat? Ik weet ‘t neet. Dat mit de Pepernöten, Sünnerklaasgood un de Appels un Nöten, dat haut neet mehr hen. Dat eten se up,un dann is dat Feest vörbi. Man mutt wat Nejes utfinnen, dat neet to eten,drinken, spölen is, waar aver Ollen un Jungen hör Spaaß an hebben. Dat Christkindje nickkoppde un mook en nadenkelk Gesicht, dann see he: „Daar hest recht, Oll, mi is dat ok al upfallen. Ik hebb ok daaran docht, man dat is neet so licht." „Dat is dat ja man nett", knuurde de Wiehnachtsmann, „ik bün to old un to brägenklöterig daarto. Mi deit de Kopp van dat vööl nadenken al sehr, un mi fallt doch nix besünners in. Wenn dat so wiedergeiht, slöppt de hele Saak in un dat woord en Karsfeest nettakkraat as all anner Feesten, un de Mensken hebben daar nix anners van as blot leiwamsen, eten un drinken.“ Vör sük hen simelerend gungen de beiden dör de Winterwald, de Wiehnachtsmann mit brummige Gesicht, dat Christkind nadenkelk. Dat was so still in ‘t Holt, kien Tacke röögde sük, blot,as en Uul sük up en Tacke setten dee, full en Bült Sneei van de Boom andaal. So kwammen de beiden,de Spitz achter sük an, ut de hoge Holt up en olle Kahlslag, up de grode un lüttje Dannen stunnen. De Maanschien was lecht un klaar, de Steerns tinkelden, de Sneei sach ut as Sülver, un de Dannen stunnen daarin, swart un witt. Een Danne, de heel vörn stunn, fief Foot hoog was, sach besünners moi ut. Se was liek wussen, harr up elke Tacke en Sneeistriep, an de Spitze van de Tacken lüttje Iesjökels, un glitzerde un tinkelde blot so in d’ Maanschien. Dat Christkind leet de Arm van d’ Wiehnachtsmann lös, dee de Oll anstöten, wees up de Dannenboom un see: „Is de neet wunnermoi?“ „Ja“, see de Olle, „aver wat helpt mi dat?“ „Geev mi en paar Appels, ik hebb en Infall.“ De Wiehnachtsmann wunnerde sük, dat dat Christkind bi de kolle Weer Appels eten wull. He harr noch en good Kruiden bi sük, aver de much he dat Christkind neet anbeden. He namm de Kiep van sien Schullers, kraamde daarin herum un greep en paar moi Appels mit rode Backen daar rut. Dann greep he in sien Taschke, hull sien Mest rut,wetzde de an en Boomstamm un gaff dat dat Christkind. „Kiek, wo slau du büst“, see dat Christkind. „Nu maak mi van Bohntjeband fingerlang Endjes, un dann maak mi lüttje Sticken.“ Dat kwamm de Wiehnachtsmann wall wat sünnerbaar vöör, aver he see nix, un dee, wat dat Christkind hum see. As he daar klaar mit was, namm dat Christkind en Appel, stook en Stickje daar in, bunn de Drahd* daar an un hung de Appel an en Tackje. „So“, see he dann,nu mutten an de anner Tacken all welken ,un daar kannst mi bi helpen, aver pass up, dat daar kien Sneei offallt." De Wiehnachtsmann hulp, man he wüss neet waarum. Dat mook hum Spaaß, un as de hele Dannenboom vull mit rotbackige Appels hung, do gung he fief Tree torügg, lachde un see: „Kiek, wo nüdelk dat utsücht! Aver wat sall dat al?“ „Mutt dat al futt en Sinn hebben?“, lachde dat Christkind, „Pass up, dat word noch mojer. Nu geev mi de Nöten.“ De Oll greep ut sien Kiep en paar Hannen vull Waalnöten, un gaff de dat Christkind. Dat stook in elke en Holtspitze, bunn en Drahd daar an, reev elkemaal een Nööt an de Bovensied van sien Flögels, dann wassen de Nöten golden, un de anner an de sülvern Unnersied van sien Flögels. Dann hung dat Christkind de golden un sülvern Waalnöten tüsken de Appels. „Wat seggst nu, Olle, lett dat neet moi?", froog dat Christkind. „Ja",see de, „man ik weet noch neet, wat dat sall.“ „Kummt noch beter", lachde dat Christkind, „Hest du Lüchten?“ „Lüchten neet", see de Wiehnachtsmann, „aver en Wass-Stock!“ „Dat is ok good", antwoorde dat Christkind. Namm de Wass-Stock, snee hum in Stücken, dreihde eerst en Stück um de middelste Schööt* van de Dannenboom un de anner Stücken um de Ennen van de Tackjes, boog se moi torecht un froog dann: “Füürtüüg hest du doch?“ „Wall wiss", see de Olle, haalde Steen, Stahl un Swammdööske rut, pinkde Füür ut de Steen, leet de Zunder in de Swammdööske to’t Glimmen komen, un stook dann en paar Swevelspanen an. De gaff he dat Christkindje. Dat namm en hellbrannende Swevelspaan un stook daar dat boverste Lücht mit an, daar na dat Lüchtje an d’ rechte Sied, dann dat tegenoverliggende. Dat Christkind gung um dat Boomke to, un stook daarbi en Lüchtje na ‘t anner an. Ut de halv-versneeide Tacken keken de rode Backen van de Appels, de Gold- un Sülvernöten tinkelden so moi, un de geel Wasskersen brannden heel sacht. Dat Christkindje lachde over dat heel Gesicht un klappde vör Bliedskupp in sien Hannen, de Wiehnachtsmann sach neet mehr so mieterg ut, un de lüttje, witte Spitz sprung hen un her. As de Lüchten en bietje nadaal brannt assen, weihde dat Christkind mit sien goldsülvern Flögels, un do gungen de Lüchten ut. He see an de Wiehnachtsmann, he sull de Dannenboom vörsichtig ofsagen. Dat dee he,un dann gungen se de Barg nadaal un nammen dat gesmückde Boomke mit. As se in en Dörp kwammen, slepen all al Lü. Bi ‘t lüttjesde Huus bleven de beiden stahn. Dat Christkind mook sacht de Döör open un dee intreden, de Wiehnachtsmann gung achteran. In de Stuuv stunn een dreebenige Schemel mit en runne Gatt in de Midden. De stellden de beiden up de Tavel un stoken de Boom daar in. Dat passde, as wenn dat daarvör maakt was. De Wiehnachtsmann leggde noch moje Saken, Spööltüüg, Appels, Nöten un Slickerkraam unner de Boom. Dann verleten beid dat Huus, so sacht as se drinkomen wassen. As de Mann, de dat Huuske hören dee, an d’ anner Dag wacker wurr un de bunte Wiehnachtsboom sach, wunnerde he sük un wüss neet, wat he daarto seggen sull. As he aver an de Döörposten, de dat Christkind mit sien Flögels striept harr, Gold-un Sülverflimmer hangen sach, wüss he Bescheed. He stook de Lüchten an dat Boomke an, un dee Froo un Kinner upwaken. Dat was di en Freid in de lüttje Huuske, so as noch noit an en Wiehnachtsdag. Kien een van de Kinner keek na dat Spööltüüg, na de Slickerkraam un dat anner Goodje.Se keken blot all na de Wiehnachtsboom. Se deen sük an de Hannen faten un danzden um de Boom. Se sungen all Wiehnachsleder, de se kunnen. Sogaar dat Lüttjeste, de noch up d’ Arm dragen wurr, kreihde so fell he kreihen kunn. As hellerlechten Dag wurr, kwammen all Frünnen un de hele Verwandtskupp, sachen sük dat Boomke an, freiden sük daarover un gungen futt in dat Holt, um sük för hör Kinner ok en Wiehnachtsboom to halen. Ok anner Lü, de dat sachen, moken dat na, de een so, de anner so,aver Lüchten, Appels un Nöten hungen se all daaran. As dat dann Avend wurr, deen in ‘t hele Dörp, Huus för Huus, de Lüchten an de Wiehnachtsboom brannen. Overall hörde man Wiehnachtsleder un en bliede Kinnerlachen. Van daar ut is de Wiehnachtsboom over heel Düütsland wannert un van dor over de hele Wereld.
* Schööt = Trieb, Drahd = Faden